Trong kỷ nguyên số, khái niệm “lớp học không biên giới” đang dần trở thành hiện thực. Một cách tiếp cận đột phá trong phong trào “Bình dân học vụ số” đang được triển khai, biến trí tuệ nhân tạo (AI) thành những “gia sư ảo” tận tụy, đồng hành cùng người dân ở mọi lứa tuổi trên hành trình chinh phục tri thức.
Gia sư AI: Người bạn học tập cho mọi nhà: Thay thế cho phương pháp học tập truyền thống vốn phụ thuộc nhiều vào giáo viên trực tiếp, giờ đây người dân có thể chủ động tiếp cận kiến thức phổ thông thông qua các cuộc đối thoại với AI. Mô hình này mang lại lợi ích thiết thực cho từng nhóm đối tượng:
Với trẻ em: AI hóa thân thành một “người bạn học tập” kiên nhẫn, có thể kể chuyện, dạy hát, hay giải thích các khái niệm phức tạp bằng hình ảnh và ví dụ trực quan, sinh động.
Với thanh niên: AI trở thành trợ thủ đắc lực trong việc học ngoại ngữ, trau dồi kỹ năng số, tìm kiếm tài liệu học thuật hay định hướng nghề nghiệp...
Với người lớn tuổi: AI đóng vai trò người hướng dẫn tận tình, giúp bà con làm quen với việc sử dụng điện thoại thông minh, thực hiện các dịch vụ công trực tuyến, hay tiếp cận ngân hàng số một cách dễ dàng và an toàn.
Kho tàng tri thức trong tầm tay: Sức mạnh của phong trào nằm ở khả năng ứng dụng ngay lập tức các công cụ AI sẵn có và ngày càng phổ biến. Người dân có thể dễ dàng tiếp cận:
Trợ lý hỏi – đáp thông minh: ChatGPT, Gemini, Claude sẵn sàng giải thích mọi kiến thức từ cơ bản đến nâng cao.
Luyện ngoại ngữ: Duolingo AI, Elsa Speak giúp luyện tập phát âm và giao tiếp chuẩn xác.
Hỗ trợ học tập: Khan Academy AI, Microsoft Copilot for Education đưa ra gợi ý bài tập, hỗ trợ giải toán, và khơi nguồn sáng tạo khi viết văn.
Công cụ sáng tạo trực quan: Canva AI, HeyGen giúp biến ý tưởng thành tranh ảnh, video minh họa, làm cho bài học trở nên hấp dẫn hơn.
Hỗ trợ đọc – viết: Các công cụ nhận diện giọng nói như Whisper, VOSK có thể chuyển đổi tiếng nói thành văn bản, hỗ trợ đắc lực cho việc dạy và học chữ.
Phá vỡ rào cản, rút ngắn khoảng cách: Ưu điểm lớn nhất của các “gia sư ảo” là sự linh hoạt, không bị giới hạn bởi thời gian hay không gian. Người học ở vùng sâu, vùng xa có thể truy cập tri thức qua điện thoại hoặc máy tính vào bất kỳ lúc nào, phù hợp với điều kiện sống và làm việc. Hơn nữa, việc nhiều nền tảng AI hỗ trợ đa ngôn ngữ, đang góp phần rút ngắn khoảng cách về tri thức và ngôn ngữ.
Cần nhấn mạnh rằng, các “gia sư ảo” không ra đời để thay thế vai trò của người thầy, mà là công cụ hỗ trợ đắc lực, khơi dậy tinh thần tự học và chủ động của mỗi người dân. Đây là bước tiến quan trọng, đưa phong trào “Bình dân học vụ số” đi vào chiều sâu, gắn kết công nghệ với nhu cầu học tập thực tiễn của cộng đồng. Sự xuất hiện của AI trong vai trò gia sư ảo hứa hẹn sẽ biến việc học trở thành một trải nghiệm gần gũi, tiện lợi và hiệu quả hơn bao giờ hết, tạo nền tảng vững chắc để mọi người dân bất kể tuổi tác hay trình độ đều có cơ hội bình đẳng trong việc tiếp cận tri thức.
Hải Nam - Trung tâm Công nghệ thông tin và Kiểm định